İyi yazılmış bir mesaj da sahte olabilir
Oltalama mesajları, güvenilir bir kurumdan ya da tanıdığın birinden geliyormuş gibi davranarak bilgi, para veya hesap erişimi elde etmeye çalışır. Yazım hataları bir işaret olabilir; ancak hatasız Türkçe, kurumsal bir logo ve düzgün tasarım güvenilirliğin kanıtı değildir.
Mesajın senden istediği şeyi incele
“Hemen doğrula”, “son şans” ve “ödemeniz bekliyor” gibi ifadeler seni düşünmeden işlem yapmaya yöneltebilir. Beklemediğin bir bağlantı, ek dosya, parola isteği veya para transferi varsa işlemi durdur.
Gönderen adı ile adresi aynı şey değildir
Ekranda bir kurumun adı görünmesi, mesajın o kurumdan geldiği anlamına gelmez. E-posta adresini ve alan adını incele. Görünürde doğru bir adresten gelen sıra dışı talebi de ikinci bir kanaldan doğrula; gerçek hesaplar ele geçirilmiş olabilir.
Bağlantı yerine kendi yolunu kullan
Şüpheli mesajdaki bağlantıya girmek yerine ilgili hizmetin uygulamasını kendin aç. Bildiğin adresi tarayıcıya yazarak hesabında gerçekten bir uyarı olup olmadığına bak. Mesajda verilen telefon numarasını da bağımsız olarak doğrula.
Bir bağlantıya tıkladıysan
Sadece tıklamakla bilgi girmek aynı durum değildir. Sayfayı kapat. Parola girdiysen güvenilir bir cihazdan resmî hizmete girip parolanı değiştir ve açık oturumlarını kontrol et. Dosya çalıştırdıysan cihazı güncel güvenlik araçlarıyla denetle. Ödeme bilgisi paylaştıysan bankana kendi resmî kanalından ulaş.
Mesajı bildir ve kanıtı koru
E-posta veya mesajlaşma hizmetinin oltalama bildirimini kullan. Gerekirse mesajın tarihini ve gönderenini kayıt altına al; içindeki bağlantıları başkalarına etkin bağlantı olarak iletme. İş hesabı söz konusuysa kurumunun güvenlik ekibine haber ver.
NIST Small Business Cybersecurity Corner, Phishing; CISA, Recognize and Report Phishing.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Hizmetlerin özellikleri ve ayar adları değişebilir. Bir güvenlik garantisi veya kişiye özel hukuki / teknik danışmanlık içermez.
